Mẩn ngứa, dị ứng, lở loét do côn trùng

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Vũ Quang Côn, Chủ tịch Hội Côn trùng học Việt Nam cho biết, nhiệt độ nóng ẩm (khoảng 25 - 30 độ C) rất thích hợp để côn trùng phát triển, nhất là các loại côn trùng sống gần gũi con người như gián, muỗi, kiến, bướm… Tháng 3 - 5 là thời điểm các loài này đẻ trứng, sinh con. Thực tế, ong, bướm, ruồi, muỗi… là những côn trùng có lợi giữ vị trí quan trọng đối với cân bằng tự nhiên. Song, đôi khi, chính những loài này lại gây ra những phiền toái, thậm chí, chúng có thể phá hủy đồ đạc và mang đến bệnh tật cho con người.

Giáo sư Tiến sĩ khoa học Vũ Quang Côn ví dụ, mối đục khoét phá hoại đồ đạc và công trình xây dựng, muỗi gây ra các loại bệnh truyền nhiễm, muỗi vằn gây bệnh sốt xuất huyết, muỗi anophen gây sốt rét…

Đồng quan điểm, Giáo sư Bùi Công Hiển, giám đốc Trung tâm Ứng dụng Côn trùng học, Đại học Quốc gia Hà Nội, gọi gián, muỗi, ruồi… là những loài “không tử tế”. Ruồi, gián làm lây truyền các bệnh về đường ruột, bướm, bọ chét có thể gây mẩn ngứa, sưng tấy, dị ứng cho da. Một số trường hợp đặc biệt, côn trùng còn có thể gây tử vong. “Bị một con ong đốt có thể chỉ bị sưng nhẹ rồi khỏi. Nhưng, một đàn ong cùng đốt có thể gây hôn mê hoặc tử vong. Ở ngay Việt nam, một số trưởng hợp đã chết do bị cả một đàn ong tấn công”, Giáo sư Hiển nói: “Hiện, những nghiên cứu về tính độc của côn trùng chưa nhiều, nhưng sự thật cho thấy, nọc độc trong ong bò vẽ, bắp cày… ở mức độ lớn (bị nhiều con đốt) có thể xâm nhập vào máu, hệ thần kinh. Nếu không xử lý kịp thời có thể gây tử vong cho người”.

Biết cách sẽ an toàn

Theo các chuyên gia, việc “tiêu diệt” muỗi, gián, ruồi, bướm, ong… là điều khó thực hiện. Hơn thế, xét ở khía cạnh khác, côn trùng cũng có mặt lợi. Cách tốt nhất là “chung sống” một cách chủ động và tích cực.

Theo Giáo sư tiến sĩ khoa học Vũ Quang Côn, đối với mối, tuyệt đối không nên dùng thuốc độc để trừ khử vì có thể gây hại cho con người và môi trường. Thị trường Việt Nam có bán các chế phẩm sinh học diệt mối. Đối với gián, tốt nhất là dùng các loại bẫy để nhử.

Với các loại côn trùng “nhỏ bé” như ruồi, muỗi, việc “hạn chế” là rất khó. Hãy phun thuốc kết hợp với vệ sinh môi trường trong trường hợp xảy ra dịch. Trong cuộc sống thường ngày, luôn giữ nhà cửa sạch sẽ, phát quang các bụi rậm. Ở nông thôn, các vại, chum nước cần phải có nắp đậy. Ngoài ra, không để thức ăn, đồ uống bừa bãi, giũ quần áo, giày dép, khăn trải giường để lâu ngày vì côn trùng có thể trốn trong các nếp gấp…

Đối với ong, bướm, đây là loài rất ít tấn công con người, trừ khi con người có “ý định” với chúng hoặc vô tình “va, quệt”. Khi bị ong tấn công, hãy ngồi thụp xuống hoặc đốt một vật gì đó, khói sẽ xua đuổi ong bay xa. Đối với bướm, các loại cánh cứng thường xuất hiện ở đồng ruộng (mùa gặt, côn trùng sẽ theo về nhà), tốt nhất là mặc áo dài tay, dùng khẩu trang bịt mặt khi đi gặt. Ở nhà thì nên đóng kín cửa, đi ngủ thì mắc màn để tránh côn trùng va hoặc đậu vào người. Đặc biệt, các nhà khoa học khuyến cáo khi bị “dính” phấn của bướm hay các loại côn trùng, không được làm lan sang các vùng khác ở da, vì như thế sẽ làm chất độc của côn trùng lan rộng thêm.