Các nhà khoa học Mỹ vừa phát hiện gene kiểm soát giới tính của ong mật. Phát hiện này có thể giúp con người hiểu được hành vi cũng như quá trình tiến hoá của chúng, đồng thời tìm ra biện pháp giữ cho tổ ong luôn "khoẻ mạnh".
Để có giới tính cái, ong mật cần 2 kiểu khác nhau của gene csd. Con đực có một kiểu gene, thỉnh thoảng là hai bản sao của cùng một kiểu. Có ít nhất 12 dạng csd khác nhau. Giới khoa học đã tranh cãi về một gene như thế cách đây 50 năm và nhà côn trùng Robert Page thuộc ĐH California đã tìm kiếm nó trong 15 năm qua.
Hiện các chuyên gia ong rất vui vì cuối cùng nhóm nghiên cứu của Page đã thành công. Ở ong, ong vẽ và kiến - nhóm côn trùng được gọi là Hymenoptera, trứng được thụ tinh phát triển thành cá thể cái trong khi cá thể đực được sinh ra từ trứng chưa được thụ tinh. Chúng sống theo các bầy đàn. Những bầy đàn đó gồm một vài con cái đảm nhận chức năng sinh sản, rất đông cá thể cái làm việc và một nhóm nhỏ cá thể đực.
Đa phần đời sống xã hội phức tạp của những côn trùng này xuất phát từ gene csd. Các ong chúa giao phối với nhiều con đực, có lẽ để đảm bảo rằng thế hệ ong mới sẽ có một hỗn hợp gene tốt. Kiến lửa, đang xâm lược nước Mỹ, có tỷ lệ vô sinh cao, có thể là do chúng chỉ mang một vài kiểu của gene csd từ quê hương Nam Mỹ.
Theo Page, phương pháp sắp đặt giới tính như vậy vẫn là một bí ẩn. Một khả năng là nó ưu đãi những cá thể cái không tìm được bạn tình: chúng có thể sinh một cậu con trai và sau đó giao phối với nó. Tuy nhiên, giao phối cận huyết phải trả giá. Nếu con cái giao phối với con đực mang kiểu gene csd của nó, 50% lũ con sẽ trở thành những con đực vô sinh. Ong thợ phá huỷ những ấu trùng này. Vẫn chưa rõ tại rao các kiểu csd giống hệt không thể hoạt động cùng với nhau. Đó là một bí ẩn nữa.
Đối với những người nuôi ong, giao phối cận huyết cho ong là một cách chọn lọc để có những côn trùng ngoan ngoãn, tạo mật nhiều và nhanh. Tuy nhiên, cái giá phải trả là sự vô sinh và chiến tranh huynh đệ tương tàn đã ngăn chặn cách thức trên. Xác định gene giới tính sẽ giúp người nuôi ong tránh được vấn đề đó. Evans, người đang thử nhân giống ong kháng bệnh, cho biết: "Hiện chúng tôi có thể kiểm tra tinh trùng của ong đực và chắc chắn rằng chúng tôi đang cho chúng giao phối với những bạn tình khác nhau".
Chẳng bao lâu nữa, giới khoa học cũng sẽ biết được một số gene quan trọng hơn của ong mật. Dự án giải mã gene ong mật, do ĐH Y Baylor ở Houston, Texas, tiến hành, đã hoàn tất giai đoạn giải mã vào tháng trước.
Minh Sơn - Theo Nature
Trích từ _ VietNamnet
Tin mới hơn:
- Dịch sốt xuất huyết chựng lại.
- Món lạ: Tằm rang lá chanh.
- Phát hiện mới về những anh chàng ruồi giấm đực đồng tính.
- Sự hồi sinh khó tin của loài bướm xanh tại Anh.
- Đà Lạt: Xây dựng “Vườn âm nhạc côn trùng”.
Tin cũ hơn:
- Tinh dầu sả có thể xua đuổi côn trùng.
- Mẹ dùng thuốc đuổi côn trùng, con dễ bị dị tật "của quý".
- Phòng muỗi đốt truyền bệnh sốt rét khi đi rừng.
- Tuyên truyền để phòng ngừa dịch sốt xuất huyết.
- Não to hơn không phải luôn luôn thông minh hơn.